گفت : نه ، گفت قدر به معنى هندسه است ( كافى معرب ج 1 ص 121 ) . در لغت فصيح قرآنى « قدر » به فتح قاف و سكون دال : مطلق اندازه است ، و به فتح هر دو : اندازهء معين إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ ( سوره قمر آيه 50 ) و هر چه كه در خلقت دلرباى نظام احسن عالم به وقوع پيوست به اندازهء معين يعنى به حد و صورتى حساب شده است . و خود كلمهء « خلق » به معنى ايجاد به اندازه است . اگر نجارى بخواهد دربى درست كند ، اول تقدير يعنى اندازهء آن و اندازهء اجزاى آن را در نظر مىگيرد ؛ و پس از آن ، اجزاء را به وفق تقدير مىبرد و مىتراشد ، و سپس آنها را به فراخور فهم و بينش خود به أحسن وجه مىپيوندد كه به صورت و شكل درب مطلوب در ميآيد . خداوند كه انسان را در ذات و صفات و افعالش ، به صورت خود آفريد دربارهء خود فرمود : هُوَ اللَّهُ الْخالِقُ الْبارِئُ الْمُصَوِّرُ ( سوره حشر آيه 25 ) از آن حيث كه مقدر است خالق است ، و چون به وفق تقدير ايجاد مىكند بارى است ، و از اينكه صور موجودات را به احسن وجه ترتيب مىدهد و تركيب مىكند مصور است . پس هر چه كه بايد از صورت علم عنائى حق جل و على به عين خارجى تحقق يابد ، مسبوق به اندازه است كه چون به وقوع مىپيوندد به قدر و اندازهء معين ايجاد و اختراع مىگردد ، لذا در نگارستان جهان همه چيز حساب شده و به اندازهء شايسته و بايسته و بسند يعنى مهندسى شده آفريده شده است كه زيباتر از آن تصورشدنى نيست ، آرى ، چو حسن ذات خود حسن آفرين است - جميل است و جمال او چنين است . حق سبحانه در چند جاى قرآن كريم خود را به علم شريف